Ẹ̀ka Makkah ti Musiọmu Àgbáyé Ìtàn Ìgbésí Ayé Anabi àti Ọ̀làjú Islam wà nínú àgbègbè Clock Towers lábẹ́ àbójútó Muslim World League. Ìṣàfihàn ẹ̀rọ àti ti ìkópa àlejò ń ṣàlàyé ìgbésí ayé, ìwà àti àyíká ìtàn Anabi. A ń pèsè ìbẹ̀wò pẹ̀lú olùtọ́sọ́nà ní ọ̀pọ̀ èdè. Àwòṣe àti àtúndá ẹ̀rọ jẹ́ ohun èlò àlàyé, a kò sì gbọ́dọ̀ ṣàpèjúwe gbogbo wọn gẹ́gẹ́ bí ohun ìní ìpilẹ̀ṣẹ̀ ìtàn.[1][2]
Ìlú méjèèjì
Ìtọ́sọ́nà àlejò àti àwọn iṣẹ́
Yan ìlú àti iṣẹ́ láti rí bọ́ọ̀sì, Zamzam, pápákọ̀ òfurufú, àwọn ápù, yíyá ọkọ̀, ibi ìbẹ̀wò àti ọjà, pẹ̀lú ìbánisọ̀rọ̀ àti àwọn orísun tààrà.
Àwọn orísun tí a ṣàyẹ̀wò:
AIÀwọn bọ́ọ̀sì Mákà àti Mádínà
21Zamzam: rírà àti gbígbé lọ nínú ọkọ̀ òfurufú
5Pápákọ̀ òfurufú, ìrìnàjò òfurufú àti ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ òfurufú
74Yíyá ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́
12Àwọn ápù oúnjẹ, ọjà ojoojúmọ́ àti ìrìnnà
15Àwọn ilé ìkóhun-ìṣẹ̀ǹbáyé, àfihàn àti ìrírí
33Òkè, àfonífojì àti ọgbà ìtura
16Ilé ìtajà ńlá, ọjà àti èso déètì
14Ọ̀nà àti ibi ìsinmi
32Ìrànlọ́wọ́ àlejò àti ìbánisọ̀rọ̀
15Àbájáde àkọsílẹ̀
225Madinah
Musiọmu Dar Al Madinah
Musiọmu Dar Al Madinah ń fi ìtàn ìlú àti ogún àṣà ilé hàn nípasẹ̀ àwòṣe, fọ́tò àti àkójọpọ̀. Ó ṣí ní 2011, ó sì ní apá ìgbésí ayé Anabi àti ìyípadà ìlú yí mọ́sálásí ká. Nítorí ó wà ní Knowledge Economic City ní ìlà oòrùn àárín Madinah, ètò ọkọ̀ lọ́tọ̀ wúlò.[3][4]
Madinah
Musiọmu Ọkọ̀ Ojú Irin Hejaz
Musiọmu Ọkọ̀ Ojú Irin Hejaz wà nínú àwọn ilé ibùdó ìtàn Madinah ní Anbariyah. Ó ń fi ìtàn agbègbè hàn pẹ̀lú àyíká ojú irin àti ilé iṣẹ́ àtúnṣe ẹ̀rọ ọkọ̀. Dídé ọkọ̀ ojú irin ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún ogún yí ìrìn-àjò láti Levant padà. Àgbègbè tí a tọ́jú náà so ìtàn ìrìnnà pọ̀ mọ́ ìrìn-àjò mímọ́ àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ ní Madinah.[5][6]
Madinah
Musiọmu àti ọgbà As Safiyyah
As Safiyyah jẹ́ ibi àṣà òde òní nítòsí Mọ́sálásí Anabi, tó kó ìrírí musiọmu, ọgbà àti ohun èlò ìṣòwò jọ. Ibi tí ó fani mọ́ra níbẹ̀ ní musiọmu Ìtàn Ìṣẹ̀dá nínú, tó ń lo ìtàn oní-nọ́ńbà. Ìrírí kọ̀ọ̀kan lè ní ètò tirẹ̀. A kò gbọ́dọ̀ sọ pé gbogbo àgbègbè náà jẹ́ àtijọ́ nítorí pé ó wà nínú apá ìtàn ìlú nìkan.[7]
Musiọmu Àgbáyé Ìtàn Ìgbésí Ayé Anabi àti Ọ̀làjú Islam ń lo ifihan àwòrán àti ti ìkópa àlejò láti ṣàlàyé Seerah lábẹ́ àbójútó Muslim World League. Ó wà nítòsí ìhà gúúsù Mọ́sálásí Anabi, ó sì ní àkóónú ní ọ̀pọ̀ èdè. A gbọ́dọ̀ ya àwòṣe àti ifihan òde òní sọ́tọ̀ sí ohun ìpilẹ̀ṣẹ̀ tí a rí láti ìwádìí ohun àtijọ́.[8][9]
Musiọmu Ìkọ́lé Mọ́sálásí Anabi ṣàlàyé ìkọ́lé àti ìfẹ̀sí mọ́sálásí ní ju ọ̀rúndún mẹ́rìnlá lọ. Ó wà ní agbègbè àgbàlá gúúsù, ó sì ń lo àwòrán, ọ̀rọ̀ tí a kọ àti ohùn láti ṣàlàyé ẹnu ọ̀nà, ilé gogoro ìpè àdúrà, òrùlé oníkùrùkùrù, pẹpẹ ìwàásù àti àwọn apá míì. Ó ń ran àlejò lọ́wọ́ láti lóye ìdí tí apá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ mọ́sálásí lónìí fi jẹ́ ti àkókò tó yàtọ̀.[10]
Makkah · Madinah
Àwọn Ìsopọ̀ Ebute Pápá Ọkọ̀ Òfuurufú Jeddah
Pápá Ọkọ̀ Òfuurufú Jeddah ní ọ̀pọ̀ ebute arìnrìn-àjò. Ìsopọ̀ pẹ̀lú tikẹ́ẹ̀tì ọ̀tọ̀ lè nílò gbígba ẹrù, ìwọlé Saudi Arabia, ìyípadà ebute àti ìforúkọsílẹ̀ tuntun. Béèrè lọ́wọ́ ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú bóyá ìfipamọ́ kan ń dáàbò bo ẹrù àti ìrìn-àjò tí ó tẹ̀ lé e. Jẹ́rìí ebute gangan dípò kí o rò pé gbogbo ọkọ̀ òfuurufú ń lo ilé kan náà.[11]
Ṣí ìtọ́sọ́nà ọ̀nà nígbà tí o bá ń lọ; yan ibi epo àti ìsinmi lójú ọ̀nà rẹ, kí o sì ṣàyẹ̀wò ètò miqat bí o bá ń lọ fún Hajj tàbí Umrah.[12][13]
Pápá Ọkọ̀ Òfuurufú Madinah ń polówó ọkọ̀ akérò sí Mọ́sálásí Anabi, àwòrán ilẹ̀ ọ̀nà aláṣẹ ìlú náà sì ní ọ̀nà pápá ọkọ̀ òfuurufú. Ṣàyẹ̀wò ibùdó tó sún mọ́ ibùgbé rẹ jù: ibùdó ní àárín ìlú kò dájú pé ó wà lẹ́nu ọ̀nà ilé ìtura. Àlàyé olùṣàkóso tó wà báyìí ṣáájú àwòrán ilẹ̀ tàbí àtòjọ àkókò àtijọ́.[17][18][19]
Pápá Ọkọ̀ Òfuurufú Madinah ṣe àtòjọ tákísì àti limousine tí a fún láṣẹ níta ebute. Yan ọkọ̀ tó yẹ, kí o sì fi gbogbo àdírẹ́sì ilé ìtura hàn awakọ̀, nítorí orúkọ lè jọra. Jẹ́rìí owó tí a fi hàn tàbí tí o fi pamọ́ báyìí, kí o sì pa rísíìtì ìrìn-àjò mọ́.[20][21]
Makkah · Madinah
Dídé Madinah, Lẹ́yìn Náà Makkah
Àlejò tó dé Madinah lè dúró níbẹ̀ kí wọ́n tó tẹ̀ síwájú sí Makkah ní ojú irin tàbí ìrìnnà opópónà tí a fún láṣẹ. Pápá ọkọ̀ òfuurufú àti ibùdó ọkọ̀ ojú irin jẹ́ ibi ọ̀tọ̀. Mú ìrìn-àjò tí ó tẹ̀ lé e, ibùgbé àti àdéhùn Umrah bá ara wọn mu, kí o sì múra fún ihram gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà kí o tó lọ.[17][22][23]
Pápá Ọkọ̀ Òfuurufú Àgbáyé Taif jẹ́ ẹnu ọ̀nà òfuurufú míì ní agbègbè Makkah. Dídé Makkah láti TIF nílò ìrìnnà opópónà, nítorí náà fi gbogbo àkókò ìrìn-àjò wé àwọn àṣàyàn Jeddah àti Madinah. Jẹ́rìí yíyẹ fún ìwọlé gẹ́gẹ́ bí físà àti àkókò ọdún rẹ, àti miqat tó kan ọ̀nà opópónà tí o yàn.[24][25][26]
Tí ètò ìrìn-àjò òkèèrè bá parí ní Riyadh, ọkọ̀ òfuurufú abẹ́lé sí Madinah tó wà lè jẹ́ ìsopọ̀ tó wúlò fún ìrìn-àjò tí ó tẹ̀ lé e. Fi ìfipamọ́ kan tó bo gbogbo ìrìn-àjò wé àwọn tikẹ́ẹ̀tì ọ̀tọ̀, pàápàá nípa bí a ṣe ń bójú tó ẹrù àti ìlànà ìwọlé orílẹ̀-èdè. Ṣàyẹ̀wò ọjọ́ tó wà gangan àti ilé-iṣẹ́ tó ń ṣiṣẹ́ ọkọ̀ náà.[27][28]
Àwọn ọ̀nà ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú ń pèsè ìwádìí fún ìrìn-àjò Dammam–Madinah. Fi gbogbo owó ọkọ̀ wé àwọn àṣàyàn, pẹ̀lú ẹrù tí o nílò, kí o sì ka ètò ìrìn-àjò láti mọ bóyá ó lọ tààrà. Nígbà dídé MED, ṣètò ìrìnnà agbègbè sí ilé ìtura àfi tí pákẹ́ẹ̀jì rẹ bá sọ ní kedere pé ó ní i.[29][30]
Makkah · Madinah
Àwọn Ọ̀nà Ọkọ̀ Ojú Irin Iyára Gíga Haramain
Ọkọ̀ Ojú Irin Iyára Gíga Haramain so Makkah àti Madinah pọ̀ nípasẹ̀ Jeddah, Pápá Ọkọ̀ Òfuurufú King Abdulaziz àti King Abdullah Economic City. Ó jẹ́ iṣẹ́ ìrìnnà Saudi tó ṣe pàtàkì fún àlejò. Ibi ìdúró àti gígùn àkókò ìrìn-àjò sinmi lórí iṣẹ́ ọkọ̀ tí o yàn. Fi ìrìn-àjò láti ilé ìtura dé ibùdó àti láti ibùdó dé ilé ìtura kún ìṣirò nígbà tí o bá ń fi àwọn àṣàyàn wé ara wọn.[31][22]
Ibùdó ọkọ̀ ojú irin Makkah ni ibi dídé àti ìlọ́kúrò Haramain fún ìlú náà. Ó yàtọ̀ sí Mọ́sálásí al-Haram, nítorí náà ṣètò ìrìnnà agbègbè sí ilé ìtura tàbí àárín ìlú. Béèrè lọ́wọ́ ibùgbé rẹ fún ibi gbígbé ènìyàn tó ṣe kedere, pàápàá nígbà tí o bá ń rìn pẹ̀lú ẹrù tàbí mọ̀lẹ́bí àgbà.[32][13]
Ibùdó Haramain ní Madinah ń bójú tó ìrìn-àjò ojú irin láti Makkah, Jeddah àti ibùdó míì nínú ètò náà. Ó yàtọ̀ sí pápá ọkọ̀ òfuurufú àti Mọ́sálásí Anabi. Jẹ́rìí ìrìnnà tí ó tẹ̀ lé e sí ilé ìtura, kí o sì múra fún àwọn ìbéèrè ihram tó kan ọ kí o tó bẹ̀rẹ̀ ìrìn-àjò Umrah sí Makkah.[32][18][23]
Makkah · Madinah
Ibùdó Ọkọ̀ Ojú Irin Jeddah Al Sulaymaniyah
Jeddah Al Sulaymaniyah jẹ́ ibùdó Haramain tó yàtọ̀ sí ibùdó pápá ọkọ̀ òfuurufú. Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì nígbà rírà tikẹ́ẹ̀tì tàbí pípe ọkọ̀. Yan gẹ́gẹ́ bí àdírẹ́sì ìbẹ̀rẹ̀ gangan rẹ àti iṣẹ́ ọkọ̀ tó wà, kí o sì fi àkókò fún ìrìnnà sí ibùdó.[32]
Orísun tààrà
Ìsọfúnni dá lórí orísun tí a so mọ́ àti ọjọ́ àtúnyẹ̀wò.